Icon Collap
...
Trang chủ / “Thấy rồi mới tin” – Quan điểm phản khoa học

“Thấy rồi mới tin” – Quan điểm phản khoa học

Con người chúng ta hôm nay đại đa số đều đã hình thành một loại quan niệm, chính là “Tôi nhìn thấy rồi thì tôi mới tin, tôi chưa thấy thì tôi chưa thể tin được”. Cách nghĩ này liệu có thật sự đúng và tốt cho chúng ta hay không?

Thấy rồi mới tin
“Thấy mới tin, chưa thấy chưa tin” liệu có phải là lối tư duy đúng đắn? (Ảnh qua Pinterest)

Dưới sự phát triển của khoa học thực chứng, mọi phát biểu đều cần có thực nghiệm kiểm chứng, vô hình chung đã khiến mọi người hình thành tư duy “thấy rồi mới tin”. Nếu một vấn đề hay kiến thức mới mẻ được đề cập, thì người ta đều hỏi rằng: “Khoa học đã chứng minh được chưa?”“Thí nghiệm đã thành công hay chưa?”“Tôi có thể xem bằng chứng được không?”,… đều là biểu thị của tâm lý “thấy rồi mới tin”.

Không phủ nhận rằng bằng chứng là quan trọng trong việc xác nhận sự thật, nhưng không phải vấn đề nào cũng có thể tìm ra hay dựa vào bằng chứng. Chúng ta vẫn thường nghe rằng có những vụ án được phá chủ yếu là dựa vào trực giác hoặc kinh nghiệm của người trinh thám chứ không hề có bằng chứng, ngược lại cũng có những vụ án oan do người ta quá tin vào bằng chứng mà đã bị lừa,… Những điều ấy đều ngầm nhắc chúng ta rằng: Cái mà chúng ta nhìn thấy chưa chắc đã là sự thật, “thấy rồi mới tin” là rất cực đoan.

Bài đọc thêm: Đức tin và khoa học dường như đối chọi nhau

Đó là vẫn còn nói về phạm vi mà con người chúng ta có thể nhìn thấy trong cuộc sống, ngoài ra còn có những vấn đề liên quan đến tâm linh, tín ngưỡng, đức tin tôn giáo,… vốn là thứ không thể đòi “mắt thấy tai nghe” hay “bằng chứng cụ thể” được, mà chủ yếu chỉ dựa vào có “tin” hay không. Thật ra xuất phát điểm của khoa học cũng là đến từ mong muốn tiếp cận Thiên Chúa, các nhà khoa học tiên phong như Galileo, Newton, Pascal,… đều là những người có tín ngưỡng. Tất cả họ đều tin rằng Thiên Chúa là có tồn tại, họ muốn thông qua con đường của mình mà tiến gần hơn đến với Thiên Chúa.

Nhà khoa học Pascal từng lập luận về việc người ta nên tin hay không tin vào Thiên Chúa, giống như một vụ cá cược vậy: Thiên Chúa có thật hay không là điều chúng ta chưa thể kiểm chứng, chỉ có thể chọn tin hoặc không tin; nếu một người không tin Thiên Chúa và Thiên Chúa không có thật thì anh ta sẽ không mất gì, nhưng nếu Thiên Chúa có thật thì anh ta sẽ phải đối diện với rất nhiều điều đáng sợ vì đã từ chối tin vào Thiên Chúa; ngược lại nếu một người tin Thiên  Chúa và Thiên Chúa không có thật, thì anh ta cũng hoàn toàn không mất gì cả, bất quá cũng chỉ là có một chút thất vọng thôi, còn nếu Thiên Chúa có thật thì anh ta sẽ được hưởng phúc âm và vinh diệu vì đã tin vào Thiên Chúa. Điều này tức là, nếu người ta không tin Thiên Chúa thì họ đang tự đặt bản thân vào thế “không thể thắng” (chỉ có hòa hoặc thua), còn nếu tin Thiên Chúa thì họ đã ở thế “không thể thua” (chỉ có hòa hoặc thắng). Vậy rõ ràng người lựa chọn “tin vào Thiên Chúa” mới thật sự là người thông minh hơn, khoa học hơn, lý trí hơn!

Chính vì lo ngại người ta đạt được nhiều thành tựu tri thức quá rồi sẽ đâm ra kiêu ngạo mà phủ định Thiên Chúa, Pascal đã lưu lại lập luận trên như một lời nhắc nhở hậu thế, đồng thời ông còn nói một câu rất nổi tiếng: “Biết ít khoa học khiến chúng ta xa cách Thiên Chúa, biết rất nhiều khoa học khiến chúng ta trở về với Thiên Chúa”.

Thấy rồi mới tin
Thật ra xuất phát điểm của khoa học cũng là đến từ mong muốn tiếp cận Thiên Chúa. (Ảnh qua Beautiful People Magazine)

Dù là vậy, thì do khoa học thực chứng phát triển quá nhanh, các thí nghiệm thực hiện ngày càng nhiều hơn, dần dần đã khiến mọi người đều quên mất mong muốn ban đầu của các nhà khoa học tiên phong là tiếp cận Thiên Chúa. Người ta nghi ngờ sự tồn tại của Người, bắt đầu đòi hỏi bằng chứng, nếu không thể thấy bằng chứng thì không chấp nhận được.

Thật ra tư duy “thấy rồi mới tin” ấy rất… không khoa học, và trên thực tế thì các nghiên cứu khoa học thường phải dựa trên nguyên tắc “tin trước thấy sau”. Chẳng hạn khi tìm kiếm các loại hạt vật chất lượng tử, nhà khoa học trước tiên cần có niềm tin rằng hạt ấy có tồn tại, và nỗ lực tìm kiếm nó, sau đó thì thật sự đã tìm ra được nó. Nếu nói rằng “thấy rồi mới tin”, tất nhiên sẽ không chủ động đi tìm kiếm nghiên cứu gì cả, chỉ ngồi đó chờ tới lúc “thấy”, vậy thì đương nhiên sẽ không thể nào “thấy” được, khoa học do vậy cũng mãi mãi giậm chân tại chỗ.

Các câu chuyện trong tôn giáo đều chỉ rõ cho chúng ta một điều, đó là Thiên Chúa sẽ không tùy tiện hiện ra trước mặt con người bằng diện mạo thật, mà thông thường đều chỉ thông qua một số hình thức gợi ý, nhắc nhở, cảnh cáo con người. Điểm mấu chốt là người ta có “tin” hay là không. Nếu là vậy, lối nghĩ “thấy rồi mới tin” kia thật sự đang hại người, vì nó khiến người ta không tin, đòi có bằng chứng mới tin, trong khi Thiên Chúa sẽ không đưa bằng chứng cho con người thấy tận mắt, mà yêu cầu con người cần “tin trước thấy sau”.

Hẳn bạn từng nghe qua một câu chuyện kể rằng, có người miệng luôn nói tin vào Chúa, khi gặp nước lũ dâng cao quá đầu, người ta muốn cứu người ấy, thì người ấy nói “Chúa sẽ cứu tôi!”. Có người chèo thuyền đến cứu người ấy, người ấy từ chối, nói “Chúa sẽ cứu tôi!”, có người mang trực thăng đến cứu người ấy, người ấy cũng từ chối và nói “Chúa sẽ cứu tôi!”.

Kết cục người này chết đuối, khi lên Thiên Đường anh ta hỏi Chúa vì sao lại không cứu mình, thì Chúa nói “Chẳng phải ta đã gửi cho con không chỉ một chiếc thuyền mà còn cả một chiếc trực thăng nữa đó sao?”

Con người ta cứ đòi phải thấy tận mắt thì mới tin, giống như người kia tuy miệng nói tin Chúa, nhưng thật ra trong tâm cứ đòi phải thấy tận mắt Chúa hiện ra thì mới chịu, không thấy thì tới chết cũng không tin, và điều đó đã khiến anh ta thật sự mất đi mạng sống của mình. Tất nhiên có người cảm thấy câu chuyện trên chỉ là hư cấu, nhưng còn những câu chuyện dưới đây thì là được lịch sử ghi chép lại.

Sưu tầm

Nguồn: Tinhhoa.net

Bình luận
error: Content is protected !!