Hôm nay chúng ta bắt đầu Mùa Chay: “Này là thời thuận tiện, này là ngày cứu độ” (2Cr 6,2). Nghi thức xức tro — mà chúng ta lãnh nhận — đi kèm với một trong hai công thức. Công thức cổ xưa: “Hãy nhớ mình là bụi tro và sẽ trở về bụi tro”; và công thức được phụng vụ canh tân sau Công đồng đưa vào: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng”. Cả hai công thức đều mời gọi chúng ta chiêm ngắm cuộc đời mình — vốn thường quá hời hợt — theo một cách khác. Đức Giáo hoàng thánh Clêmentê I nhắc nhở rằng: “Chúa muốn tất cả những ai Người yêu thương được hoán cải.”
Bài đọc thêm: Vượt thắng những lo lắng !
Trong Tin Mừng, Chúa Giêsu dạy phải thực hành bố thí, ăn chay và cầu nguyện xa lánh mọi giả hình: “Đừng có khua chiêng đánh trống”(Mt 6,2). Những kẻ giả hình, mà Chúa Giêsu mạnh mẽ lên án, được đặc trưng bởi một tấm lòng gian dối. Chúa không chỉ cảnh báo về sự giả hình chủ quan, mà còn về sự giả hình khách quan: dù thành tâm thi hành mọi điều luật Chúa và Kinh Thánh truyền dạy, nhưng chỉ dừng lại ở việc thực hành bề ngoài, không có sự hoán cải nội tâm tương xứng.
Khi đó, việc bố thí – bị thu hẹp thành “tiền lẻ cho xong chuyện” – không còn là hành vi huynh đệ nữa; nó chỉ còn là một cử chỉ giúp ta yên tâm, nhưng không thay đổi cái nhìn của ta về người anh em, cũng không làm ta cảm nhận đức ái thôi thúc dành cho họ sự quan tâm họ đáng được hưởng. Còn việc ăn chay thì chỉ dừng ở hình thức, không hề nhắc ta phải tiết chế lối tiêu thụ vô độ, cũng không cho thấy nhu cầu được chữa lành khỏi “chứng tham ăn thiêng liêng”. Sau cùng, cầu nguyện – khi bị giảm xuống thành một độc thoại khô cằn – không còn là sự mở lòng thiêng liêng đích thực, một cuộc đối thoại thân tình với Chúa Cha và sự lắng nghe chăm chú Tin Mừng của Chúa Con.
Bài đọc thêm: Chẳng nhẽ lại bỏ tu
Tôn giáo của những kẻ giả hình là một thứ tôn giáo buồn bã, duy luật, thích dạy đời và đầy hẹp hòi. Trái lại, Mùa Chay Kitô giáo là lời mời gọi mà Giáo Hội hằng năm gửi đến chúng ta: đi vào chiều sâu nội tâm, hoán cải cách quyết liệt, thực hành sám hối khiêm nhường, để khi sinh hoa trái mà Chúa chờ đợi nơi chính mỗi người chúng ta, ta được sống trọn vẹn niềm vui và hạnh phúc thiêng liêng của lễ Phục Sinh.
Cha Manel VALLS Serra
(Barcelona, Tây Ban Nha)